Eetexpert

Kenniscentrum voor
eet- en gewichtsproblemen

Professionals login

Wachtwoord vergeten? Nu registreren?

Beweegproblemen

SIGNALEN VAN BEWEEGPROBLEMEN

Voldoende bewegen draagt bij tot een goede gezondheid. Te weinig bewegen en te veel sedentair gedrag kan leiden tot overgewicht. Er is sprake van te weinig bewegen wanneer er niet aan de dagelijks aanbevolen hoeveelheid fysieke activiteit wordt voldaan en men de aanbevelingen voor sedentair gedrag overschrijdt (zie rubriek 'Informatie > Eet- en beweeggedrag: aanbevelingen').

Ook overmatig bewegen kan ongezond zijn. Dit is het geval wanneer de beweging (sport, fitness) interfereert met belangrijke activiteiten, optreedt op ongepaste tijdstippen of in ongepaste settings, of wanneer beweging wordt verder gezet ondanks letsels of medische complicaties (American Psychiatric Association, 2000). Te veel bewegen kan een signaal van een (beginnende) eetstoornis zijn, en dit des te meer naarmate de beweging vooral dient om de lichaamsvorm of het gewicht te beïnvloeden.

Overdreven veel bewegen/sporten:

  • beweging interfereert met belangrijke activiteiten
  • bewegen op ongepaste tijdstippen of in ongepaste settings
  • blijven bewegen ondanks blessures of ziekte
  • zelden gaan zitten of rust nemen

Bewegen of sporten als middel om lichaamsvorm of gewicht te veranderen:

  • rond etenstijd sporten
  • onvoldoende rekening houden met signalen van vermoeidheid of pijn
  • veelvuldig intensieve lichaamsoefeningen doen om calorieën te verbranden
  • steeds verder opvoeren van intensiteit en frequentie
  • rigide oefenschema
  • schuldgevoel wanneer beweging niet kan doorgaan


FITNESSVERSLAVING

Fysieke activiteit is goed voor de psychische gezondheid. Maar steeds meer rapporten waarschuwen voor excessen. Overmatig sporten (joggen, fitnessen) kan ook verslavend werken: euforische reacties, ontwikkeling van tolerantie, neiging tot controleverlies en ontwenningsverschijnselen kunnen hiervan de tekenen zijn. Omdat het gaat om sociaal aanvaarde, zelfs gewaardeerde gedragingen, wordt er niet zo snel gesproken van een stoornis in dit verband.

Franse onderzoekers onderzochten een groep klanten van een fitnesscentrum in Parijs (126 vrouwen, 174 mannen). Ze concludeerden dat 42 procent tekenen van fitnessverslaving vertoonde.1 Dit was niet gerelateerd aan middelenafhankelijkheid (alcoholgebruik, roken). Wel werd een verband gevonden met een andere ‘behavioral addiction’, koopdrang, en met ontspoord eetgedrag in de vorm van eetbuien (vooral bij vrouwen). Een subgroep toonde ook een correlatie met hypochondrische neiging. De onderzoekers verklaren dit verband door een gemeenschappelijke factor: een sterke focus op het eigen lichaam. Dit zou ook de relatie met boulimie kunnen verklaren.

In een Italiaanse studie bij eetstoornispatiënten werd trouwens een frequente associatie gevonden tussen bewegingsdrang en zowel anorexia als boulimia nervosa.2 Voor we al te zeer sport en beweging promoten in het kader van fysieke en/of psychische gezondheid, zouden we ook moeten waarschuwen voor de mogelijke gevaren. We moeten dan wel meer zicht krijgen op de risicofactoren om beter preventief op te kunnen treden.

1. Lejoyeux M ea (2008) Prevalence of exercise dependence and other behavioral addictions among clients of a Parisian fitness room. Comprehensive Psychiatry, 49: 353-358.
2. Dalle Grave R ea (2008) Compulsive exercise to control shape or weight in eating disorders: prevalence, associated features,and treatment outcome. Comprehensive Psychiatry, 49:346-352.

Bovenstaande tekst is verschenen in onze Nieuwsbrief, nummer 6, september 2008.


MATIG BEWEGEN HELPT BIJ OVERGEWICHT

Vier keer per week een half uurtje lopen of fietsen is al voldoende om belangrijke gevaren van overgewicht bij jongeren weg te nemen. Ook al vallen ze niet af van de training, de kans op diabetes lijkt toch al aanzienlijk te verminderen.

De relatief lichte trainingen zijn voor jongeren met overgewicht prima vol te houden. Dat blijkt uit onderzoek van Gert-Jan van der Heijden aan de Rijksuniversiteit Groningen (http://www.rug.nl/). De jongeren met overgewicht knapten op van de trainingen. Hoewel ze niet afvielen van de training, nam de hoeveelheid vet in de lever en rond de darmen af, en ook de insulineresistentie bij diabetes verminderde. Conditietraining met een matige intensiteit blijkt voor jongeren met overgewicht al aanzienlijke gezondheidswinst op te leveren, en deze training is voor deze groep gemakkelijk vol te houden. Met 85 procent was het deelnamepercentage in de groepen voor conditietraining opmerkelijk hoog.

Meer bewegen gaat echter niet vanzelf en vraagt soms om specifieke interventies. Het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL; www.nivel.nl) onderzocht 62 van deze sport- en beweeginitiatieven op uitvoerbaarheid, theoretische onderbouwing en effectiviteit. Op basis van de resultaten is een overzicht van interventies gemaakt. Veel beweegprogramma’s richten zich op jeugd, mensen met overgewicht en worden binnen de wijk uitgevoerd. Van de meeste programma’s is een goede handleiding beschikbaar waardoor het programma op verschillende locaties kan worden ingezet. Een deel van de beweegprogramma’s heeft een gedegen theoretische onderbouwing, maar de meeste programma’s zijn echt vanuit de ‘beweegpraktijk’ ontstaan. Het grootste deel van de programma’s is nog niet op effectiviteit onderzocht; van slechts 11 programma’s zijn de positieve effecten op meer bewegen met wetenschappelijk onderzoek aangetoond.

Bron: www.overgewicht.org

Bovenstaande tekst verscheen in onze Nieuwsbrief, nummer 11, april 2010.

CAMPAGNE "BEWEGENDE BABY'S HEBBEN EEN STAPJE VOOR"

Eind maart 2014 lanceerde Kind en Gezin de campagne 'Bewegende baby's hebben een stapje voor' . Ze willen ouders bewust maken van het belang van bewegen en vooral van het vermijden van stilzitten bij jonge kinderen, zelfs bij de jongste baby's. Daarbij willen ze hen meteen ondersteunen met praktische tips om van beweging een dagelijkse gewoonte te maken. 

Kind en Gezin stelt vast dat ouders van jonge kinderen vragen hebben over hoe ze hun kinderen de meest gezonde start kunnen geven. Die vragen gaan vaak over gezonde voeding. Het belang van beweging en zeker de impact van te vaak stilzitten  - even belangrijk bij een gezonde start - is nog minder bekend terrein voor ouders. Daarom wil Kind en Gezin met deze campagne ouders ondersteunen om op een eenvoudige en haalbare manier beweging aan te bieden aan hun kind vanaf de geboorte. 

Ouders hoeven bij beweging vooral niet aan sporten te denken: bewegen kan spelenderwijs: rollen, springen, kruipen, …  Maar bewegen ziet K&G vooral ook als onderdeel van het dagelijks leven: met de beentjes 'fietsen' als de pamper ververst wordt, een speeltje iets verder in de box leggen zodat je baby gestimuleerd wordt om ernaar te grijpen, niet te lang stilzitten in de relax of autostoel, beperkt gebruik maken van de kinderwagen als je kind kan stappen, op een actieve manier de kleertjes aandoen, samen met je peuter de tafel dekken,...

Meer informatie? Klik hier.

 

Share: