Eetexpert

Kenniscentrum voor
eet- en gewichtsproblemen

Professionals login

Wachtwoord vergeten? Nu registreren?

Eet- en gewichtsproblemen: psychische oorzaken en gevolgen

PSYCHISCHE ACHTERGRONDEN BIJ EETSTOORNISSEN

In haar boek “Gids voor herstel van eetstoornissen” beschrijft Dr Greta Noordenbos de belangrijkste factoren die bijdragen aan het ontwikkelen en in stand houden van eetstoornissen. Concreet onderscheidt zij:  

  • Een gebrek aan eigenwaarde en zelfvertrouwen
    Door hun gebrek aan zelfvertrouwen hebben eetstoornispatiënten vaak het gevoel dat ze niet goed genoeg zijn. Ze zijn voortdurend bang om niet aan de verwachtingen van anderen te kunnen voldoen en om afgewezen te worden. Wanneer ze kritische en negatieve opmerkingen krijgen dan trekken ze zich dit heel erg aan en ervaren deze kritiek als een afkeuring van hun hele persoon in plaats van een opmerking over een deelaspect. Ze proberen dan ook koste wat kost kritiek te vermijden en zijn erg meegaand.   
  • Aanpassen aan de verwachtingen van anderen
    Eetstoornispatiënten kennen een 'aangepast zelf'. Ze proberen hun innerlijke gevoelens en onzekerheden zoveel mogelijk voor anderen te verbergen en richten zich vooral op hun uiterlijke gedrag. Ze komen naar de buitenwereld vaak over als probleemloze en gemakkelijke kinderen en worden hier veelal om gewaardeerd. Wanneer ze beginnen met lijnen en vermageren ervaren ze vaak voor het eerst dat ze duidelijk ergens 'nee' tegen kunnen zeggen.   
  • Gericht op de behoeften van anderen
    Meisjes die een eetstoornis ontwikkelen zijn vaak erg gevoelig voor de behoeften van anderen. Ze pikken makkelijk subtiele signalen op. Door te zorgen voor anderen en te voldoen aan hun behoeften en verwachtingen komen hun eigen wensen en behoeften in het gedrang. Hun eigen gevoelens en behoeften durven ze vaak niet te uiten. Dit levert een gevoel op van 'emotionele leegte', wat een belangrijke voedingsbodem is voor het ontwikkelen van voor eetbuien.   
  • Perfectionisme en faalangst
    In de periode die aan de eetstoornis voorafgaat zijn ze vaak sterk perfectionistisch en willen alles zo goed mogelijk doen en hoge cijfers halen. Daarachter gaat echter een grote angst schuil om te falen en kritiek te krijgen waardoor ze zich afgewezen voelen. Dit perfectionisme speelt ook een rol in het streven naar vermageren: het is nooit goed genoeg. Perfectionisme gaat vaak gepaard met innerlijke kritiek op zichzelf. Dit kritische stemmetje wordt ook wel de 'innerlijke negativist' genoemd (Peggy-Claude Pierre, 1997).   
  • Gebrekkige ego-ontwikkeling
    Door voortdurend te proberen om te voldoen aan de wensen van anderen en te achterhalen wat zijn van hen verwachten, houden ze zich nauwelijks bezig met de vraag wat ze zelf willen en voelen. Daardoor worden hun eigen behoeften en gevoelens verborgen voor anderen. Dit belemmert de ontwikkeling van een stevig zelfgevoel. Dat maakt het ook moeilijk om psychisch zelfstandig te worden en zich los te maken van hun ouders. Ook komt het voor dat ouders moeite hebben met het losmakingsproces van hun dochter of zoon.   
  • Identiteitsstoornis
    Omdat ze het moeilijk vinden om een eigen identiteit te ontwikkelen en duidelijk aan te geven wie ze zelf zijn en wat ze zelf willen ontwikkelen ze vaak een pseudo-identiteit die helemaal gerelateerd is aan hun eetgedrag en gewicht. Als ze hun eetgedrag moeten loslaten, hebben ze het gevoel dat ze hun hele identiteit moeten loslaten. Vaak houden ze dan het gevoel over als persoon niets en niemand te zijn. Daardoor klampen ze zich sterk vast aan hun eetgedrag, omdat dit hen een gevoel van identiteit, controle en houvast geeft.   
  • Negatieve lichaamsbeleving
    De negatieve zelfbeleving van mensen met een eetstoornis hangt sterk samen met hun negatieve lichaamsbeleving. Hoe negatiever de zelfbeleving, des te negatiever de lichaamsbeleving. Door af te vallen hopen mensen met een eetstoornis meer zelfvertrouwen te krijgen, meer geaccepteerd te worden en een positievere lichaamsbeleving te krijgen.  
NB: deze tekst werd met toestemming van de auteur gepubliceerd. Meer hierover lees je in het boek van Greta Noordenbos (2007). Gids voor herstel van eetstoornissen. Uitgeverij de Tijdstroom.

 

Share: