Eetexpert

Kenniscentrum voor
eet- en gewichtsproblemen

Professionals login

Wachtwoord vergeten? Nu registreren?

Preventie

BASISPRINCIPES: VERSTERKEN VAN GEZOND GEDRAG EN EEN GELIJKTIJDIGE PREVENTIE VAN EET- EN GEWICHTSPROBLEMEN

Lees hier iets over enkele basisprincipes van goede preventie inzake eet- en gewichtsproblemen en enkele concrete voorstellen.


Versterken van gezond gedrag

In Vlaanderen werken we sterk vernieuwend inzake preventieconcepten. Veel oude concepten die vanuit meer 'intuïtieve' basis zijn opgesteld zijn achterhaald (zoals getuigenissen, toelichtende publicaties, teveel nadruk op voeding) en kunnen zelfs contraproductief zijn (bijv. teveel nadruk op een 'speciale' stoornis zet jongeren ertoe aan om ook te gaan experimenteren met het ongezonde gedrag). Preventie dient zich niet te richten op presentatie van de 'stoornis' maar moet zich richten op versterken van 'gezond gedrag': het bevorderen van zelfvertrouwen en positieve lichaamsbeleving en het uitbreiden van gezonde copingmechanismen.


Preventie van eet- en gewichtsproblemen hoort samen

Ondanks het feit dat obesitas en eetstoornissen vaak als twee aparte domeinen benaderd werden, blijkt hoe langer hoe meer de nauwe band tussen overgewicht en eetstoornissen. Recent onderzoek wijst op de nood aan preventie van tegelijk verschillende types gewichtsgerelateerde problemen in tegenstelling tot interventies die alleen op één domein inzoemen ( bijv. obesitas of eetstoornissen). Men pleit voor een brede en grondige analyse alvorens 'probleemgedrag' te bestrijden. Meer dan 76 % van de obese jongeren vermelden in een onderzoek van Neumark-Sztainer gebruik te maken van ongezonde methodes tot gewichtscontrole. Bovendien wijzen studies erop dat aanzetten tot lijnen niet effectief is : tijdelijke gewichtsreductie leidt bij pubers uiteindelijk tot gewichtstoename en het risico op eetgestoord gedrag (oa eetbuien) neemt sterk toe. De preventieve akties voor obesitas mogen de prevalentie van eetstoornissen niet doen toenemen en vice versa. Eetstoornissen en overgewicht (obesitas) zijn aan elkaar gekoppeld, ook al blijkt de hulpverlening nog veel te veel gescheiden te verlopen.


Concrete voorstellen

  • Omkadering, ondersteuning, en training in preventiemethodes met nadruk op gezonde copingstrategieën, plaats van de leerkracht, samenwerking met ouders...
  • Ontwikkeling van werkmateriaal voor gebruik op school (in samenwerking met CLB).

  • Ondersteuning van preventieve acties als ze kaderen binnen een ruimere visie van geïntegreerde preventie en brede gezondheid. 

  • Voorziening van gefundeerde informatie aan de publieke media om de kwaliteit van de berichtgeving te verbeteren 

GEZONDHEIDSCONFERENTIE 2016: DE GEZONDE KEUZE WORDT DE MAKKELIJKE KEUZE

In 2025 leeft de Vlaming gezonder door gezond te eten, zittend gedrag te mijden, voldoende te bewegen, gezonder met alcohol om te gaan en tabak en drugs af te zweren. Dat is voor alle beleidsdomeinen de overkoepelende gezondheidsdoelstelling die op de Gezondheidsconferentie werd vastgelegd. Hiervoor worden gezamenlijke subdoelstellingen opgemaakt die betrekking hebben op de leefwereld van alle Vlamingen: het gezin, vrije tijd, de school, de werkvloer, de zorg- en welzijnssector en de buurt.

In 2025 is de gezonde keuze de makkelijke keuze.

 

Omgevingsanalyse

De reeds vrijgegeven omgevingsanalyse toonde al dat de evolutie van de gezondheid van de Vlaming een genuanceerd gegeven is. Positief is de evolutie op vlak van tabak, alcohol en drugs: daar hebben we gezondheidswinst geboekt. Het aantal rokers neemt af, jongeren drinken minder alcohol en meer volwassenen houden zich aan de richtlijn die in onze doelstelling is opgenomen. Bij cannabis zien we een gemengd beeld: volwassenen blowen minder, maar bij jongeren neemt het laatstejaarsgebruik toe. Ook bingedrinken blijft een aandachtspunt.

Het aantal adolescenten en volwassenen dat de aanbeveling haalde voor fysieke activiteit steeg en het aantal Vlamingen met een sedentaire leefstijl daalde. Toch blijft de schermtijd bij jongens en meisjes stijgen.

De Vlaming drinkt wel voldoende water, maar laat een daling optekenen van de inname van melkproducten en calciumverrijkte sojaproducten.

Voor groenten en fruit was er geen éénduidige trend af te leiden omwille van genderverschillen en verschillen over leeftijdsgroepen. Bij kleuters is dan weer wel een positieve stijging van de inname van groenten en fruit waar te nemen.

Minder goed nieuws is dat het percentage volwassenen met een gezond gewicht daalde en ondanks de ambitie om borstvoeding te bevorderen, stagneerde het percentage moeders dat hiermee startte.

 

Blijven inzetten op gezondheidsdoelstellingen

Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin: “Het formuleren van gezondheidsdoestellingen is een krachtig instrument voor het beleid om prioriteiten te stellen en tegelijk een breed maatschappelijk engagement te verkrijgen. Gezondheidsdoelstellingen worden niet enkel goedgekeurd door het Vlaamse parlement en de Vlaamse regering, we rekenen ook de actieve betrokkenheid in alle sectoren van de samenleving."

Voor de nieuwe generatie gezondheidsdoelstellingen wordt een selectie gemaakt. Less is more. Er worden gezondheidsdoelstellingen gemaakt voor de thema’s voeding, beweging, sedentair gedrag en tabak, alcohol en drugs. Uit de omgevingsanalyse bleek namelijk dat deze thema’s de grootste maatschappelijke kost betekenen, maar dat zij ook voor de grootste ziektelast zorgen en dat hier de meeste gezondheidswinst kon geboekt worden.

Het spreekt voor zich dat er rond andere thema’s zoals gokken, gamen, psychoactieve medicatie, eetstoornissen, ondervoeding bij ouderen,… evenzeer acties zullen worden opgezet of blijven lopen.

 

Health is in all policies

Gezondheid is een zaak van alle beleidsdomeinen en vele betrokken partijen. Dat principe werd eerder al meegenomen in het gezondheidsbeleid, maar op deze conferentie, en in aanloop daar naartoe, werd meer dan ooit duidelijk dat we settinggericht moeten te werk gaan. Het beleid wil focussen op de plaatsen en contexten, waar mensen ‘actief zijn’: werken, studeren, plezier maken, wonen,…

In die levensdomeinen staan mensen vaak voor de keuze ‘gezond of niet’, maar ze kunnen er ook vaak terecht voor hulp en ondersteuning of voor een verwijzing in de goede richting.

Om een zo groot mogelijk draagvlak te krijgen, zal met de stakeholders van de verschillende levensdomeinen worden samengezeten om te komen tot voldoende ambitieuze, maar realistische subdoelstellingen.

 

De Vlaming leeft gezonder in 2025

Er is gekozen voor één overkoepelende gezondheidsdoelstelling: “De Vlaming leeft gezonder in 2025”.

Die gezondheidsdoelstelling omvat drie elementen:

  • Tegen 2025 leven we gezonder op vlak van gezond eten, sedentair gedrag, lichaamsbeweging, tabak, alcohol en drugs.
  • Hiervoor voeren we een beleid in verschillende levensdomeinen, richten we ons rechtstreeks naar de burger en hebben we aandacht voor goed bestuur.
  • Dit alles leidt tot verbetering van verschillende indicatoren bij diverse bevolkingsgroepen met aandacht voor kwetsbare groepen.

In 2021 komt er een tussentijdse evaluatie waardoor kan worden bijgestuurd waar dit nodig blijkt.

 

Doelstellingen in meerdere levensdomeinen
In de loop van de komende maanden zullen diverse indicatoren bepaald worden om de realisatie van de gezondheidsdoelstelling en subdoelstellingen, in volgende levensdomeinen te kunnen opvolgen:  

  • Gezin
  • Vrije tijd
  • Onderwijs
  • Werk
  • Zorg- en welzijnssector
  • Lokale gemeenschap

 

Uitvoeren wat zijn nut bewezen heeft

De Vlaamse Regering verkiest methodes uit te voeren die hun nut reeds hebben bewezen, zoals Bewegen op Verwijzing en Bedrijfscoaching. Dit moet leiden tot tastbare resultaten in de diverse levensdomeinen en tot maatschappelijke gezondheidswinst.

Voor links naar concrete acties die in deze verschillende levensdomeinen lopen of op stapel staan vind je meer info in het Strategisch plan Gezonder leven op www.zorg-en-gezondheid.be/gezondheidsconferentie2016. Ook de presentaties die tijdens de gezondheidsconferentie werden gegeven, vind je terug op deze website.  


VLAAMSE REGERING GAAT EEN GEZONDHEIDSOVEREENKOMST AAN MET FEVIA

Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin sloot een collectieve gezondheidsovereenkomst af met Fevia Vlaanderen, de beroepsfederatie van de voedingsindustrie. Fevia Vlaanderen is volgens de minister een onmisbare partner in de strijd tegen overgewicht en obesitas. Met het ondertekenen van deze collectieve gezondheidsovereenkomst engageert Fevia Vlaanderen zich om mee te werken aan het verwezenlijken van de gezondheidsdoelstelling "Voeding en Beweging".
Download hier de persmededeling van de overeenkomst tussen Vlaams minister Jo Vandeurzen en Fevia:   (136 kB)


LICHAAMSBEWEGING EN GEZONDE VOEDING ZIJN MAATSCHAPPELIJKE TOPINVESTERINGEN

Bijna alle maatschappelijke acties om gezonde voeding en lichaamsbeweging te promoten, zijn meer dan kosteneffectief. Van ‘Start to Run' tot het 10 000 stappen plan: elke euro die in deze initiatieven geïnvesteerd wordt, verdient zichzelf op termijn 2 tot 20 maal terug.

Dat blijkt uit een onderzoek van de vakgroep Maatschappelijke Gezondheidkunde van de UGent. In totaal werden 16 acties geanalyseerd, waarvan er 14 kosteneffectief bleken: op termijn hebben ze een positieve impact op het indijken van welvaartsziekten zoals hartaanvallen, hersenbloedingen, diabetes, borstkanker en maagdarmkanker. De onderzochte initiatieven waren divers, waaronder acties gericht naar kinderen, acties op scholen, acties op de werkplek, acties gericht op lokale gemeenschappen (Start to Run, 10 000 stappen plan) en mediacampagnes. Vooral acties gericht op volwassenen gaven in het onderzoek een bijzonder hoge ‘return on investment', in het bijzonder acties gericht op de lokale gemeenschap en massacampagnes. Ook de resultaten van de acties gericht op kinderen waren erg goed, maar toch iets lager dan die voor de volwassen, aangezien het effect op bovenvermelde welvaartsziekten pas vele jaren later tot uiting komt. Voor alle onderzochte acties om gezonde voeding en lichaamsbeweging te stimuleren, berekenden de onderzoekers de verwachte langetermijnuitkomsten voor doelgroepen die al dan niet via dergelijke acties met succes bereikt werden. Het betrof dus een simulatie van de toekomstverwachtingen ten gevolge van elk van de acties, op basis van bestaande wetenschappelijke studies die het effect van de acties op korte termijn reeds hadden aangetoond.

Bron: www.ugent.be  


NEDERLANDS ALTERNATIEF VOOR PRO-ANA WEBSITES

De Nederlandse website Proud2Bme [„proud to be me‟: www.proud2bme.nl] is in 2009 geleden gelanceerd als een gezond alternatief voor de vele pro-ana websites op internet.

Pro-ana websites prijzen eetstoornissen aan als een levensstijl en zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen. Een enquête, afgenomen via Proud2Bme.nl, bij meer dan 900 jongeren met eetproblemen en eetstoornissen, wijst uit dat deze website voor 75% van hen een goed tot zeer goed alternatief is voor pro-ana websites. De nieuwe website, die wordt bemand door ervaringsdeskundigen en professionals, is voor velen ook de enige steun voor hun eetstoornisklachten; 40% van de jongeren uit het onderzoek geeft aan een eetstoornis te hebben maar daarvoor geen behandeling te volgen. Proud2Bme is voor hen de enige vorm van steun en begeleiding. De website werd het afgelopen jaar door 355.000 mensen bijna 1 miljoen keer bezocht en de website heeft meer dan 6.000 leden. Deze resultaten laten zien dat Proud2Bme laagdrempelig en goed bereikbaar is voor een grote groep kwetsbare jonge vrouwen die anders helemaal buiten beeld waren gebleven. Uit het onderzoek blijkt verder dat 30% van de bezoekers die vroeger wel gebruik maakten van pro-ana websites, daarmee door Proud2Bme is gestopt. Ongeveer 50% van de jongeren geeft aan helemaal geen pro-ana sites te bezoeken..

Projectleider, Scarlet Hemkes, is zeer tevreden over hoe het met de website is gegaan het afgelopen jaar: “De resultaten zijn indrukwekkend en bemoedigend. Wat mij het meest raakt zijn de vele mails en forumberichten van meiden die, vaak na vele jaren, eindelijk erkennen dat ze een eetstoornis hebben en nu de eerste stappen naar herstel hebben gezet.” Een voorbeeld is het verhaal van Laura die na acht jaar worstelen met een eetstoornis bij Proud2Bme de steun en hulp heeft gevonden om de stap te zetten naar de hulpverlening: “Zelf lijd ik al jaren aan een eetstoornis en bezocht ik vaak pro-ana sites. Zonder Proud2Bme had in nu waarschijnlijk nog steeds geen hulp gehad en op die stomme pro-ana sites gezeten, dankjulliewel!” Volgens Hemkes treft dit ook een belangrijke kern van het probleem: “Neem een eetstoornis serieus en praat erover met iemand die je vertrouwt; op Proud2Bme.nl kan je naast steun, herkenning, info en een gezellige community, ook een overzicht van alle behandelcentra (incl. ervaringsverhalen) in het hele land [Nederland] vinden.”

Bron: NAE nieuws (www.eetstoornis.info)

Bovenstaande tekst is verschenen in onze Nieuwsbrief, nummer 12, juni 2010.


GOED IN JE VEL, DAT VOELT BETER: NIEUWE CAMPAGNE ROND VOEDING EN BEWEGING

Goed in je vel, dat voelt beter. Zo luidt de nieuwe campagne rond voeding en beweging die minister Jo Vandeurzen op 20 februari lanceerde. De campagne weeft met een eigen huisstijl een rode draad doorheen de verschillende acties die de Vlaamse overheid nu al organiseert rond voeding en beweging, zoals de schoolfruitactie Tutti Frutti of het '10.000 stappen Vlaanderen'.

De campagne kadert binnen de gezondheidsdoelstelling die gezondheidswinst op bevolkingsniveau wilt realiseren door een stijging van het aantal mensen dat voldoende fysiek actief is, evenwichtig eet en een gezond gewicht nastreeft. In de campagne speelt Karel, de opvallende Professionele Proficiatwenser, een grote rol. Karel moedigt overenthousiast en met een vrolijke noot kleine, alledaagse gezonde acties aan want gezond leven hoeft niet zo moeilijk te zijn. Door kleine acties te ondernemen zoals elke dag groenten en fruit eten, de fiets of de trap nemen, voldoende water te drinken etc. ben je al goed op weg.

De website www.datvoeltbeter.be en Facebookpagina www.facebook.com/datvoeltbeter ondersteunt de campagne met onder meer praktische tips en interessante informatie om van elke dag een gezonde dag te maken. Via de koppeling met de UIT-databank kan iedereen allerlei activiteiten en evenementen rond voeding en beweging in de eigen regio gemakkelijk terugvinden. Ook het VTM programma ‘Let’s get fit’ waar vijf koplopers gedurende acht weken meer gaan bewegen en gezonder gaan leven in de hoop zoveel mogelijk volgers te krijgen stoelt op deze campagne.

Share: